Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nhóm B, tác nhân do virus Varicella Zoster thuộc họ Herpesviridae. Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp, ngoài ra có thể lây trực tiếp khi tiếp xúc với dịch nốt phỏng.
Với khí hậu ở nước ta rất thuận lợi cho sự phát triển của virus Thủy đậu vì vậy bệnh xảy ra quanh năm. Tại các tỉnh phía bắc bệnh phát triển mạnh vào thời điểm cuối mùa đông đầu mùa xuân. Tất cả các đối tượng đều có thể cảm thụ với virus Thủy đậu nếu chưa có miễn dịch, tuy nhiên hay gặp nhấtở trẻ em đặc biệt lứa tuổi từ 5- 9.
Biểu hiện đặc trưng của bệnh là sốt, phát ban ở da và niêm mạc. Bệnh Thủy đậu thường diễn biến lành tính thường sau 7 đến 10 ngày nếu được theo dõi và điều trị đúng. Tuy nhiên có một số biến chứng như: bội nhiễm vi khuẩn tại tổn thương, viêm phổi do virus Thủy đậu ( rất khó khăn trong điều trị), viêm phổi do bội nhiễm và đặc biệt viêm não màng não có thể gây tử vong…nếu như không được theo dõi và điều trị kịp thời.
Rất may mắn bệnh Thủy đậu là một trong số ít các bệnh virus có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng cũng cần được điều trị càng sớm càng tốt, tốt nhất trong 3 ngày đầu của bệnh. Nếu điều trị sớm sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng cũng như rút ngắn thời gian điều trị .
Trong quá trình làm việc chúng tôi nhận thấy vẫn còn có một số người vẫn chưa hiểu đúng về bệnh Thủy đậu từ đó gây tâm lý chủ quan của các bậc cha mẹ, điều trị không đúng gây ra hậu quảđáng tiếc cho bệnh nhân.
Chúng tôi xin đưa một vài trường hợp bệnh Thủy đậu không được điều trị đúng dẫn đến biến chứng nặng cho người bệnh cũng như khó khăn trong điều trị "hậu quả":
- Năm 2018 một trẻ mắc Thủy đậu (xin được giấu tên, địa chỉ) do không được theo dõi và điều trị tại cơ sở Y tế, khi bệnh có biểu hiện nặng biến chứng viêm não thì đã quá muộn. Hậu quả trẻ tử vong. Viêm não màng não là biến chứng gặp với tỷ lệ không cao, khoảng 0,2% trẻ mắc Thủy đậu. Tuy nhiên nếu có biến chứng này thì rất nguy hiểm nếu như không được phát hiện điều trị kịp thời và đúng.
- Bệnh nhân Nguyễn Thị Thanh T, 9 tuổi, vào viện 26/12/2018 (ngày thứ 6 của bệnh) trong tình trạng nặng: sốt, mệt mỏi, loét trợt toàn bộ hốc tự nhiên-mắt, phát ban sẩn toàn thân kèm theo các ban phỏng Thủy đậu. Trẻ được chẩn đoán: hội chứng Lyell (theo dõi dị ứng thuốc nam)/Thủy đậu.
Vấn đề đáng bàn ở bệnh nhân này: gia đình tự cho cháu điều trị thuốc nam "không rõ nguồn gốc" vì vậy gây hậu quả nặng nề.
BN Nguyễn Thị Thanh T
- Trong năm 2019 rải rác có những ca bệnh Thủy đậu biến chứng do không được điều trị đúng.
- Đặc biệt trong tháng 6, tháng 7 năm 2020 mặc dù phải chống dịch Covid-19 nhưng khoa Truyền nhiễm vẫn tiếp nhận 5 ca bệnh Thủy đậu có biến chứng nặng: bội nhiễm vi khuẩn Tụ cầu vàng , nhiễm khuẩn huyết, dịứng….
Tất cả các trường hợp này đều tựđiều trị bằng thuốc nam "không rõ nguồn gốc" (trong đó bôi ngoài da bằng thuốc tán). Những ca bệnh này ngoài thời gian điều trị kéo dài, dùng nhiều loại thuốc thì còn ảnh hưởng đến chi phí điều trị mà lẽ ra không cần thiết nếu như được theo dõi và điều trị đúng ngay từ khi bị bệnh.
Qua những ca bệnh này buộc chúng tôi phải có bài viết nhằm cảnh báo cũng như giúp gia đình người bệnh có cách nhìn đúng về bệnh Thủy đậu, từ đó giúp trẻ bệnh hạn chế hậu quả do điều trị không đúng.
Hiện nay bệnh Thủy đậu đã có vắc xin trong chương trình tiêm chủng. Đây là vắc xin sống giảm độc lưc, có thể dạngđơn giá hoặc đa giá (kết hợp cùng vắc xin Sởi, Quai bị, Rubella).
Vì vậy chúng tôi khuyến cáo: trẻ từ 1 tuổi trở lên cần được các bậc phụ huynh cho tiêm phòng Thủy đậu (nếu có chỉ định). Đây là biện pháp phòng bệnh chủ động tốt nhất. Nếu trẻ có triệu chứng bệnh Thủy đậu cần được khám, theo dõi và điều trị tại các cơ sở Y tế.
Tiêm chủng và phát hiện bệnh sớm, theo dõi điều trị đúng là nguyên tắc cơ bản trong bệnh Truyền nhiễm nói chung cũng như bệnh Thủy đậu nói riêng.
KHOA TRUYỀN NHIẾM
BS HOÀNG SƠN